Zelfbeeld heeft te maken met de ideeën die je kind over zichzelf heeft. Het totaal van wat je over je zelf weet, denkt en vindt. Daar hoort zelfkennis, ik-ideaal en zelfwaardering bij.
Zelfkennis
Een puber heeft veel meer zelfkennis dan een schoolkind. Bijvoorbeeld: "Als ik iets belangrijk vind, dan doe ik mijn best." Ook denkt je puber na over hoe je kind omgaat met anderen. En je kind weet vrij goed hoe anderen over hem of haar denken.
Ik-ideaal
Bij zelfbeeld hoort niet alleen zelfkennis, maar ook het 'ik-ideaal': "Hoe zou je willen zijn?" De vergelijking tussen 'zo ben ik' en 'zo zou ik willen zijn' is een denkproces waartoe schoolkinderen niet toe in staat zijn, pubers wel. Bij pubers speelt 'ik-ideaal' net zo'n belangrijke rol als het zelfbeeld. Leeftijdsgenoten zijn het voorbeeld voor elkaar, ook om gedrag uit te proberen: "Past dit ook bij mij of niet?" Soms wil je puber net zo als de ander worden.
Zelfwaardering
Tussen zelfbeeld en 'ik-ideaal' zit zelfwaardering. Dit is het gevoel van eigenwaarde. Bij een positief zelfbeeld is de zelfwaardering gunstig: "Het is goed dat ik er ben." Het is een gevoel 'vanbinnen'. Jij als ouder, maar steeds meer ook leeftijdsgenoten, spelen hierbij een belangrijke rol.
Door een positieve manier van opvoeden en positieve reacties van leeftijdsgenoten krijgt je kind het gevoel geaccepteerd en gewaardeerd te worden. Dit bevordert een positief zelfbeeld.
Zelfvertrouwen
Positief zelfbeeld en positieve zelfwaardering hebben veel te maken met zelfvertrouwen. Met het gevoel dat wat jij doet belangrijk is. Het gevoel dat je greep hebt op situaties en dat je kunt omgaan met de eisen van je omgeving. Een kind met genoeg zelfvertrouwen gelooft in zichzelf. En in wat hij kan: "Ik kan en durf dat zelf."
